Het klinkt zo gemakkelijk: Uitspreken wat er op je hart ligt. Met de beste bedoelingen gebeurt het alsnog vaak dat onze communicatie verloren gaat in de vertaling ervan. We zeggen het ene en de ander hoort iets anders. Hierdoor ontstaan misverstanden, frustratie en het onvermijdelijke conflict volgt. Gelukkig kan je leren hoe je op een duidelijke en effectieve manier communiceert. Of je nu communiceert met je partner, kinderen, baas of collega’s, je kan je communicatievaardigheden verbeteren. Door dit te leren leg je een diepere band met anderen, ontvang je vertrouwen en respect en wordt je gehoord.

Wat is effectieve communicatie?

Communicatie is meer dan het delen van informatie. Het gaat over het begrijpen van de emoties en intenties achter de gegeven informatie. Effectieve communicatie komt van twee kanten. Het is niet alleen dat je iets overbrengt op een verstaanbare manier. Het gaat ook over hoe je luistert om alles op te nemen wat de ander zegt en op een manier waarop de ander zich ook gehoord en begrepen voelt.

Naast de woorden die je gebruikt is effectieve communicatie een combinatie van vaardigheden zoals non-verbale communicatie, betrokken luisteren, het ter plaatse managen van stress, assertief communiceren en de capaciteit om zowel jouw eigen emoties als die van de ander te herkennen en erop in te spelen.

Effectieve communicatie is de bindende factor die jouw relaties diepte geeft, je teamwork verbetert, beslissingsvaardigheden vergroot en probleemoplossend vermogen creëert. Het stelt je ertoe in staat om zelfs negatieve of slechte boodschappen te delen zonder een conflict te stichten of vertrouwen te schaden.

Alhoewel effectieve communicatie een vaardigheid is die je kan leren, is het effectiever wanneer het op een spontane manier wordt gebracht in plaats van op een gemaakte manier. Een voorgelezen speech heeft nooit dezelfde impact als een spontane (of goed uit het hoofd geleerde) speech. Het kost natuurlijk tijd en moeite om deze vaardigheden eigen te maken en om een effectieve spreker te worden. Hoe meer moeite en inspanning je ervoor levert hoe meer je intuïtiever en spontaner je communiceert.

Barrières voor effectieve interpersoonlijke communicatie

Gebrek aan focus. Je kan niet goed communiceren wanneer je meerdere dingen gelijktijdig doet. Wanneer je aan het plannen bent wat je nog wilt zeggen, dagdroomt, continue berichten checkt of met andere dingen bezig bent in gedachten dan ga je onvermijdelijk non-verbaal gedrag mislopen. Je mag je focussen op het hier en nu.

Inconsistente lichaamstaal. Non-verbale communicatie zou de communicatie moeten versterken en niet het tegenovergestelde. Wanneer je het ene zegt maar je lichaamstaal zegt iets anders, dan zal de luisteraar gemakkelijk denken dat je liegt. Bijvoorbeeld het is inconsistent om ja te zeggen, maar nee te knikken.

Negatieve lichaamstaal. Wanneer je het oneens bent met wat er gezegd wordt, kan je gemakkelijk negatieve lichaamstaal aannemen; zoals je armen kruisen, oogcontact vermijden of tikken met je voet. Je hoeft het er niet mee eens te zijn of het prettig vinden wat er wordt gezegd, maar voor effectieve communicatie (zonder de ander in de verdediging te laten schieten) is het belangrijk om geen negatieve signalen uit te stralen.

Advies 1: Luister aandachtig naar de ander

Mensen focussen vaak op wat ze zouden willen zeggen, maar effectieve communicatie draait minder om praten en voornamelijk om luisteren. Op een goede manier luisteren betekent niet alleen de woorden begrijpen, maar ook aanvoelen welke emoties de spreker meegeeft. Er is een groot verschil tussen betrokken luisteren en simpelweg horen. Wanneer je echt luistert – luister met hoge betrokkenheid - hoor je de subtiele intonaties in iemands stem die laten weten hoe iemand zich voelt en de emoties die ze proberen te communiceren. Wanneer je een betrokken luisteraar bent begrijp je niet alleen de ander beter, de andere persoon zal zich ook meer gehoord en begrepen voelen. Dat kan je helpen om een sterkere en diepere relatie te creëren.

Wanneer je op deze manier communiceert pak je ook een proces mee dat stress vermindert en emotionele en fysieke gezondheid stimuleert. Wanneer de persoon waarmee je praat kalm is dan helpt dat jou ook om kalm te worden. Op dezelfde manier, wanneer iemand opgejaagd is kan jij ze helpen om te kalmeren door aandachtig te luisteren waardoor ze zich begrepen voelen.

Advies 2: Schenk aandacht aan non-verbale communicatie

Wanneer we communiceren over dingen die we waardevol achten dan doen we dat veelal met non-verbale communicatie. Onder non-verbale communicatie of lichaamstaal verstaan we lichaamsbeweging en gebaren, oogcontact, houding, stem intonatie en zelfs spierinspanning en ademhaling. De manier waarop je kijkt, luistert, beweegt en reageert op een ander persoon vertelt hen hoe jij je voelt met meer dan woorden dat kunnen.

De vaardigheid ontwikkelen om mensen te begrijpen en non-verbale communicatie toe te passen, kan je helpen om beter contact te leggen met mensen. Het helpt je om je te uiten op een manier die je echt bedoelt, geeft richting in uitdagende situaties en verdiept relaties zowel zakelijk als privé.

  • Je kan effectieve communicatie verbeteren door een open houding aan te nemen – armen niet over elkaar, een geopende houding of op het puntje van je stoel zitten en door oogcontact te maken.
  • Je kan ook non-verbale communicatie gebruiken om je verbale communicatie te versterken – een schouderklopje geven aan een vriend wanneer je hem complimenteert bij zijn succes of je vuisten samen knijpen om een boodschap te verduidelijken.

Advies 3: Houd stress onder controle

Om effectief te communiceren moet je bewust en in controle zijn van je emoties. Dat betekent ook het onder controle houden van stress. Wanneer je gestrest of emotioneel overweldigd bent is de kans groter dat je mensen verkeerd inschat, verwarrende of afstotende non-verbale signalen afgeeft of schiet in onbeheerste gedragsvormen. Hoe vaak heb je stress ervaren tijdens een onenigheid met je partner, kinderen, baas, collega’s en dingen gezegd of gedaan waar je later spijt van had? Wanneer je snel stress uit dan voorkom je niet alleen dit soort ergernissen, maar het helpt je ook om je kalmte over te brengen aan de ander. Alleen wanneer je kalm bent weet je goed wanneer een situatie een antwoord vereist of dat het juist goed is om even stil te zijn wanneer iemands persoonlijke signalen daarop wijzen.

Advies 4: Kom op voor jezelf

Directe, assertieve uitspraken zorgen voor duidelijke communicatie en kunnen jouw zelfvertrouwen en beslissingsvaardigheden verhogen. Assertief zijn betekent uiten van jouw gedachten, gevoelens en wensen op een open en eerlijke manier met respect naar anderen. Het betekent NIET je vijandig opstellen, agressief en/of veeleisend zijn. Effectieve communicatie gaat altijd over het begrijpen van de ander, niet over het winnen van een argument of jouw mening aan anderen opleggen.

Om je assertiviteit te verhogen:

  • Waardeer jezelf en jouw mening. Ze zijn net zo belangrijk als die van een ander.
  • Ken je eigen behoeften en weet wat je nodig hebt. Leer ze te uiten zonder grenzen te overtreden van anderen.
  • Uit je negatieve gedachten op een positieve manier. Het is oké om boos te zijn, maar het is juist dan ook goed om respectvol te zijn.
  • Ontvang feedback positief. Accepteer complimenten met dank, leer van je fouten en vraag om hulp wanneer je dat nodig hebt.
  • Leer om ‘nee’ te zeggen. Ken je grenzen en laat anderen geen misbruik van je maken. Kijk naar alternatieven zodat iedereen zich goed voelt over de uitkomst.

 

Agenda

23-05 26-05

Doorbraaktraining m...

06-06 09-06

Unieke ontdekkingsr...

19-06 19-06

Steeds meer profess...

Columbus informatieavond

Kom luisteren én ervaren op dinsdag 25 juni in Hoeven!

Aanmelden